Column over Passie

Vanmiddag de film ‘Erbarme dich’ bekeken over de aria Erbarme dich uit de Mattheus Passion van Johann Sebastian Bach.
Een film die ontroerde, raakte niet alleen door de fantastische muziek maar ook door de menselijke maat die verbonden wordt aan de goddelijke muziek van deze Passie. Menselijke verhalen over lijden, verlies, rouw, ziekte etc ; de toeschouwers zijn daklozen van het koor de Straatklinkers uit Amsterdam. Zij zingen ook mee en vol overgave, het lied ‘O hoofd,  vol bloed en wonden’.
Maar ook het persoonlijke verhaal van de schrijfster Anna Enquist over het verlies van haar dochter Margit, de dirigent Pieter Jan Leusink die vertelt over zijn religieuze achtergrond en over het lijden dat dat teweeg heeft gebracht in zijn leven en dat van zijn zoon. Een Italiaanse danser, de musici die elkaar tegemoet zingen en spelen.

En dit alles roept bij mij veel op. Want zoals bij velen heeft de Mattheus Passion een geschiedenis.
Terwijl mijn vader in het ziekenhuis stierf en wij ons dat nog niet bewust waren, luisterden wij vol verdriet naar het slotkoor ‘Wir setzen uns mit Tränen nieder’.

Verdriet lostrillen
De woorden over verdriet, angst voor verlies klinken in onze ziel doordringend door en trillen het verdriet los dat ergens zit.
Tranen wellen in ons op en wij worden bewogen door de Passie van Bach. Passie die tegelijk ons lijden maar ook ons  verlangen raakt. Want wat raakt ons het meest, verdriet over verlies van liefde, verlangen, intimiteit, en dat is wat de Mattheus Passion  ons geeft.

Ieder van ons heeft bij dit oerstuk uit de klassieke muziek een herinnering. Velen kunnen het hele oratorium uit hun hoofd zingen. En er is geen land waar deze passie zoveel fans heeft als Nederland. Op weg naar Pasen is het een mooie inleiding om de Passie te beluisteren, te lezen, tot je door te laten dringen. Want de versie van Bach van het Lijden van Jezus heeft zoveel raakvlakken met ons leven, ons lijden, onze angsten voor ziekte en dood, dat Pasen steeds levendiger wordt.

Grote bevrijding
In mijn leven wordt Pasen en de tijd ervoor vaak gekenmerkt door het bewust leven van diepe dalen en grote bevrijding. Het is alsof de werkelijkheid nogmaals laat zien dat het proces van diep lijden en weer opstaan zo menselijk en zo dagelijks is, dat je er verbaasd over bent.  En dan weet  ik weer dat Pasen niet alleen beperkt is tot deze tijd in het voorjaar, maar dat we in elke tijd van het jaar ons eigen Pasen kunnen beleven. Elke dag van ons leven zijn lijden en verlossing zichtbaar, voelbaar. En dat is niet hoog verheven en heilig met bijbelse woorden. Dat is van hier en nu, van onszelf en van onze kinderen, onze kleinkinderen.  Van de mensen om ons heen, van arm en rijk, van vrouw en man, van donker en licht.

Ik wens ons allemaal een bijzondere overgang van donker naar licht.

Ds Marina
marinaslot@kpnmail.nl

Afscheid Ton Wiemers – Dankbetuiging van Carla Ubbink

Lieve Duiven,

Met veel ontroering en dankbaarheid kijk ik terug op het indrukwekkend afscheid van Ton op zondag 25 januari j.l. in de Duif. Zoals veel mensen mij hebben laten weten en/of schreven: het koor, dirigent en de pianiste waren van hoge kwaliteit! En ook Diana’s inleiding, overweging én het samen voorgaan met Juut, was niet alleen zeer treffend en indringend, maar ook zó intens en bemoedigend!

Ook met de goede toespraken van de sprekers met een prachtige tekening van het hele leven en zijn van Ton én ons proces van de laatste jaren! Ook de nodige stiltes en Irina’s pianomuziek maakten de dienst tot een prachtig en waardig afscheid van Ton.

En dan nog het afscheid buiten de Duif aan de straatkant van de Prinsengracht waar we als een haag Ton hebben uitgezwaaid en dat Ton in de rouwwagen onder luid geklap langzaam om de hoek van de Utrechtsestraat verdween… Zeer heftig, even stil zijn en dan toch weer het afscheid van zoveel mensen moeten nemen!

Maandag de 26ste januari hebben we Ton begraven op de R.K. begraafplaats Buitenveldert. Ook weer stijlvol… en waardig.
De zon brak door toen we Ton naar zijn graf begeleidden… Met mooie afscheidsrituelen hebben we afscheid van Ton genomen!

Met veel dank voor al jullie werk. Ton zou heel trots zijn op jullie bloeiende/inspirerende Duifgemeenschap!

Met een warme groet en tot ziens.
Carla Ubbink

‘Familie’

Door Barcelona slenterend, kom je overal Gaudi tegen, de wereldberoemde architect die eerst een aantal wereldlijke gebouwen en objecten heeft gemaakt met veel fantasie en creativiteit en daarna aan zijn levenswerk is begonnen. De Sagrada Familia, een kerk die zijn evenknie niet kent, een kerk die gebouwd is met alle vormen en beelden die de natuur ons schenkt. De kleuren van het licht, de vormen van bomen, bloemen,  vreemde wezens… je kunt het zo gek niet bedenken of het is er. En natuurlijk in het middelpunt van alle uitbeeldingen, de heilige familie! Natuurlijk het beeld van baby Jezus, zoals ik laatst een meisje van 3 jaar hoorde zeggen. Maar ook met Jezus als leerling timmerman achter zijn vader. Een familie zoals die van jij en ik, een menselijk geheel en een uitgebreid tafereel.
En als je dát bedenkt, hoe Jezus is opgegroeid in een gezin van timmerlieden en ambachtswerkers, dan wordt het ook heel gewoon.

Koek en ei
Net zoals wij bijna allemaal  opgegroeid zijn in een gezin, waar je kennis en ervaring hebt opgedaan. Het gezin, waar je datgene is voorgeleefd, wat je ouders en eventueel je oudere broers en zusters goed konden of waar ze van hielden. En dat kan goed gegaan zijn of niet. Want  als je er eens over gaat praten, is het lang niet altijd koek en ei in families. Ruzies, onenigheid, soms over geld, maar vaak over niks, dikwijls weet je niet eens meer waar het begon.

Onenigheid
Ikzelf heb ook zo’n familiegeschiedenis van een goed en veilig gezin, waar opeens de twist en onenigheid binnensloop. En waar het over ging, dat wist niemand meer. En ook al ben je zelf geen onderdeel van het conflict, je hebt er toch onder te lijden.
Mijn ervaring is dat tijd soms wonden heelt, dat het conflict kan uitsterven, letterlijk en figuurlijk, want er zijn dragers van de haat die zich dat vaak niet bewust zijn. Die graag wel liefde willen geven, maar niet meer kunnen in de gegeven omstandigheden.
En er was één die ons door zijn dood tesamen bracht, mijn neef die kanker kreeg en zei: ik doe er niet meer aan mee, aan die waanzin van dat alles apart moet en dat de een de ander niet meer wil zien. Hij leefde de liefde als voorbeeld en wij keken ernaar.
Op zijn begrafenis zaten we onwennig maar goed bij elkaar en zo kwam er weer liefde binnen. Verbinding en warmte kregen weer de kans bij de Slotjes. Gelukkig is mede door hem  bij ons in het gezin (wat er nog van is overgebleven) de onenigheid weggewaaid, overgegaan. Er is weer openheid en bereidheid om lief te hebben.

Pasen
Het lijkt wel al Pasen als ik dit vertel, maar Pasen is er elke dag, je kunt elke dag opstaan uit de dood van haat en oorlog, van ruzies en conflicten en een andere kant opgaan. De kant van het leven en van de liefde. Dan heb je ook hier kans op een heilig familieleven. En hoef je er niet (hoewel mooi) een kerk voor te bouwen.

Ik wens ons een gezegende tijd op weg naar Pasen.

Ds.Marina  
marinaslot@kpnmail.nl